Đại cương
Sẩn dạng Bowen là một tổn thương tân sản biểu mô ở hậu môn sinh dục, do các typ HPV nguy cơ cao gây ra. Khác với sùi mào gà thông thường, bệnh có thể gây ra biến chứng ung thư tế bào vảy sau này với tỉ lệ thấp
Nguyên Nhân Gây Bệnh
Nguyên nhân gây ra Sẩn dạng Bowen là do nhiễm Virus HPV, đặc biệt là các chủng có nguy cơ cao.
- HPV-16 là chủng virus được tìm thấy phổ biến nhất trong các tổn thương của bệnh.
- Các chủng HPV nguy cơ cao khác như 18, 31, 33 cũng có thể là nguyên nhân.
Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường quan hệ tình dục. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm: có nhiều bạn tình, hệ miễn dịch suy yếu, và hút thuốc lá.
Triệu chứng lâm sàng
- Vị trí:
- Ở nam giới: Thường xuất hiện trên thân dương vật và quy đầu.
- Ở nữ giới: Thường xuất hiện ở âm hộ.
- Cả hai giới: Có thể xuất hiện ở vùng quanh hậu môn.
- Hình dạng tổn thương: Khác với sùi mào gà thông thường, sẩn dạng bowen có đặc điểm: Sẩn có tăng sắc tố, nhìn giống dày sừng da dầu
- Cảm giác: Hầu hết các tổn thương không gây đau hay khó chịu, nhưng đôi khi có thể gây ngứa nhẹ.
Chẩn đoán bệnh
Việc chẩn đoán chính xác là cực kỳ quan trọng để phân biệt với các bệnh lý khác như mụn cóc sinh dục (lành tính hơn) hoặc ung thư biểu mô tế bào vảy xâm lấn (nguy hiểm hơn).
Chẩn đoán xác định:
- Lâm sàng: Sẩn tăng sắc tố ở vùng sinh dục, hậu môn
- Mô bệnh học: Hình ảnh tăng sản thượng bì
- Xét nghiệm HPV: Dương tính với typ HPV nguy cơ cao
Điều trị
Sẩn dạng Bowen có thể tiến triển ác tính nên việc điều trị là cần thiết. Các phương pháp điều trị bao gồm:
- Thuốc bôi tại chỗ:
- Imiquimod: Kem bôi giúp kích thích hệ miễn dịch tại chỗ của cơ thể để chống lại virus.
- 5-Fluorouracil (5-FU): Một loại hóa trị liệu tại chỗ, ngăn chặn sự phát triển của các tế bào bất thường.
- Các thủ thuật phá hủy tổn thương:
- Áp lạnh bằng nitơ lỏng (Cryotherapy): Dùng nhiệt độ cực lạnh để đóng băng và phá hủy tổn thương.
- Đốt laser CO2: Sử dụng tia laser để làm bay hơi và loại bỏ các mô bệnh.
- Đốt điện (Electrodesiccation): Dùng dòng điện để phá hủy các mô bệnh
- Phẫu thuật cắt bỏ: Cắt bỏ hoàn toàn tổn thương, thường được áp dụng cho các sẩn lớn hoặc khi chẩn đoán chưa chắc chắn.
Tiên lượng và theo dõi
- Tiên lượng: Nguy cơ Sẩn dạng Bowen tiến triển thành ung thư xâm lấn khoảng 2-5%
- Tái phát: Bệnh có thể tái phát sau khi điều trị vì virus HPV vẫn có thể tồn tại trong cơ thể.
- Theo dõi: Bệnh nhân cần được tái khám định kỳ để theo dõi sự tái phát hoặc bất kỳ thay đổi nào của tổn thương. Việc thực hành tình dục an toàn và tiêm vắc-xin HPV có thể giúp phòng ngừa lây nhiễm các chủng virus gây bệnh.
Tài liệu tham khảo
- “Bowenoid Papulosis” Gita R. Ashok; Pooja J. Motaparthy, cập nhật ngày 8 tháng 8 năm 2023.
- “Bowenoid Papulosis” Prof Amanda Oakley, cập nhật tháng 1 năm 2023.
- “Bowenoid Papulosis” John W. Fenyk, Jr., MD, cập nhật vào tháng 9 năm 2022.
- “Bowenoid Papulosis” American Osteopathic College of Dermatology (AOCD)
